طب لیست

اطلاعات و خدمات پزشکی و پیراپزشکی

  • پزشکان

  • دندانپزشکان

  • جراحان

  • خدمات درمانی ، زیبایی

  • مراکز تشخیصی درمانی

  • آموزش و پژوهش

  • املاک مجوز ها

  • شرکت ها

  • استخدام جویای کار

تأسيس و اداره آزمايشگاه تشخيص طبى،آئین نامه تاسیس واداره آزمایشگاه

تأسيس و اداره آزمايشگاه تشخيص طبى

آئین نامه تاسیس واداره آزمایشگاه

 ماده 1
   

آزمايشگاه تشخيص طبى، موسسه‏اى پزشكى است كه طبق ضوابط قانونى ايجاد گشته و در آن نمونه‏هاى مخالف برگرفته از بدن انسان براى تشخيص و كنترل بيمارها و تاثير درمان مورد آزمايش قرار گرفته و از اين پس در اين آئين‏نامه به اختصار «آزمايشگاه» ناميده مى‏شود. در اين آيين‏نامه به اختصار به وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكى «وزارت» و به دانشگاه يا دانشكده علوم پزشكى و خدمات بهداشتى - درمانى «دانشگاه» و به كميسيون تشخيص امور پزشكى موضوع ماده 20 قانون مربوط به مواد خوردنى و آشاميدنى مصوب سال 1334 (با اصلاحات بعدى)«كميسيون قانونى» و به پروانه‏هاى تأسيس و مسئولان فنى «پروانه‏هاى قانونى» گفته مى‏شود.

ماده 2 (از آيين نامه ها)
   

هر آزمايشگاه نسبت به نوع تخصص و صلاحيت علمى مسئول يا مسئولين فنى آن براساس مجوزهاى صادره از وزارت مى‏تواند داراى يك يا چند بخش از بخشهاى زير باشد: الف) بيوشيمى. ب) خون‏شناسى. ج) ميكروب‏شناسى يا پاتيوبيولوژى (باكترى شناسى، انگل‏شناسى، ويروس‏شناسى، قارچ‏شناسى). د) ايمنى‏شناسى و سرم‏شناسى. ه) آسيب‏شناسى تشريحى (پاتولوژى و سيتولوژى).

فصل دوم (از آيين نامه ها)
   

نحوه تأسيس

ماده 3 (از آيين نامه ها)
   

تاسيس آزمايشگاه منوط به كسب موافقت اصولى (پروانه تأسيس) از كميسيون قانونى وزارت بوده كه با رعايت قوانين مصوب و مفاد اين آيين‏نامه اقدام به بررسى و صدور پروانه بهره‏بردارى خواهند نمود. تبرصه - پيشنهاد اعطاى موافقت اصولى و صدور پروانه بهره‏بردارى صرفاً با درخواست و موافقت دانشگاه‏هاى علوم پزشكى قابل طرح در كميسيون قانونى مى‏باشد.

ماده 4 (از آيين نامه ها)
   

اجازه تاسيس آزمايشگاه به اشخاصى داده مى‏شود كه داراى شرايط ذيل مى‏باشند. الف) تابعيت جمهورى اسلامى ايران. ب) نداشتن سوء پيشينه كيفرى موثر و اعتياد به مواد مخدر (تسليم گواهى سوء پيشينه و عدم اعتياد به مواد مخدر در زمان درخواست همكارى با آزمايشگاه براى كليه كاركنان الزامى است) ج) دارا بودن يكى از مدارك تحصيلى زير: - دكتراى تخصصى آسيب‏شناسى بالينى يا تشريحى (يا هر دو) - دكتراى تخصصى تك رشته‏اى بالينى (بيوشيمى بالينى، هماتولوژى بالينى، باكتريولوژى بالينى و...). - دكتراى تخصصى علوم آزمايشگاهى. - دكتراى حرفه‏اى علوم آزمايشگاهى. تبصره 1- نهادها و موسسات دولتى يا وابسته به دولت كه از بودجه عمومى استفاده مى‏نمايند در صورتى مى‏توانند تقاضاى تاسيس آزمايشگاه نمايند كه داراى مجوز صادره با توجه به مفاد اين آيين‏نامه و همچنين، اجحازه تاسيس مؤسسات پزشكى قيد شده باشند. تبصره 2- به موسس يا موسسان آزمايشگاه اعم از اشخاص حقيقى و حقوى بيش از يك پروانه تاسيس داده نمى‏شود. ضمناً يك نفر نمى‏تواند بطور همزمان موسس يك آزمايشگاه و مسئول فنى آزمايشگاه ديگر باشد. موسس يا موسسين بايستى حداقل براى يك نوبت كارى مسئوليت فنى آزمايشگاه مربوط را تقبل نمايند. تبصره 3- احراز صلاحيت موسس يا موسسان و همچنين مسئول يا مسئولان فنى براساس شرايط مندرج در اين آئين‏نامه به عهده كميسيون قانونى مى‏باشد. تبصره 4- در موارديكه مؤسسه و مسئول فنى آزمايشگاه يك نفر باشد و شخص مزبور فوت نمايد، وارث او مى‏تواند با ارائه گواهى تسليم دادخواست حصر وراثت و معرفى مسئول يا مسئولان فنى واجد شرايط از دانشگاه مربوطه درخواست صدور پروانه مسئول فنى موقت نمايند. اعتبار اين پروانه به مدت دو سال خواهد بود و وراث مكلفند بمحض دريافت گواهى حصر وراثت با ارائه گواهى مذكور نسبت به معرفى شخص و يا اشخاص واجد شرايط قانونى، بعنوان موسس جديد اقدام كنند در غير اين صورت موسسه تعطيل خواهد شد. تبصره 5- موسس يا آزمايشگاه نمى‏تواند مركز ديگرى بنام شعبه و يا بخش نمونه‏بردارى داير كند. د) ايجاد آزمايشگاه در درمانگاه مشروط به معرفى موسس يا موسسين واجد شرايط جهت كسب موافقت اصولى به كميسيون قانونى وزارت (موضوع تبصره 1 ماده 9 آيين‏نامه درمانگاه‏ها) و اخذ پروانه بهره‏بردارى با معرفى مسئول يا مسئولين فنى واجد شرايط، كاركنان فنى جوياى كار و.... خواهد بود.

فصل سوم (از آيين نامه ها)
   

بهره‏بردارى، انتقال، تعطيل

ماده 5 (از آيين نامه ها)
   

زمان فعاليت آزمايشگاه حداقل يك نوبت صبح است و در صورت داشتن دو نوبت كارى (صبح و عصر) نيازمند معرفى مسئول فنى جداگانه براى هر نوبت كار است.

ماده 6 (از آيين نامه ها)
   

شروع بكار و فعاليت آزمايشگاه منوط به دارا بودن تجهيزات مورد نياز و معرفى مسئول يا مسئولان فنى و ساير افراد فنى جوياى كار جهت كليه نوبت‏هاى كارى مى‏باشد. پس از احراز صلاحيت اشخاص فوق و كافى بودن تجهيزات و فضاى فيزيكى توسط واحد مربوطه به آزمايگشاه پروانه بهره‏بردارى داده خواهد شد. تبصره - كليه آزمايشگاه موظفند در زمان تمديد پروانه، مفاد اين دستورالعمل‏ها را رعايت نمايند. در ضمن تمديد پروانه‏هاى تأسيس مسئولين فنى آزمايشگاه‏ها بر اساس قانون آموزش مداوم جامعه پزشكى و ضوابط آن خواهد بود.

ماده 7 (از آيين نامه ها)
   

براى شروع فعاليت، معرفى حداقل 50% كادر پيراپزشكى (مسئول فنى و كادر پيراپزشكى) از دانش آموختگان گروه پزشكى و وابسته جوياى كار مورد تأييد دانشگاه كه در مراكز دولتى و خصوصى هيچ نوع اشتغال مداوم نداشته باشند براى تمامى نوبت‏هاى كارى ضرورى است.

ماده 8 (از آيين نامه ها)
   

مسئولين پذيرش آزمايشگاه بايستى از بين افراد جوياى كار رشته كاردانى يا كارشناسى علوم آزمايشگاهى و پرستارى انتخاب و معرفى شوند.

ماده 9 (از آيين نامه ها)
   

مسئولان فنى و همكاران فنى آزمايشگاه نمى‏تواند در شبانه روز بيش از دو نوبت كارى در آزمايشگاه فعاليت نمايند. تبصره - بكارگيرى، تغيير و جابجايى پرسنل آزمايشگاه‏ها بايستى قبلاً با اطلاع اداره امور آزمايشگاه‏هاى دانشگاه علوم پزشكى بصورت مكتوب رسانده شود.

ماده 10 (از آيين نامه ها)
   

افراديكه در استخدام سازمانهاى دولتى و وابسته به دولت هستند نمى‏توانند مسئوليت فنى و يا همكارى در بيش از يك نوبت كارى آزمايشگاههاى بخش غيردولتى را بپذيرند.

ماده 11 (از آيين نامه ها)
   

با توجه به قوانين استخدامى، اعضاى هئيت علمى تمام وقت جغرافيايى مجاز نيستند در طول خدمت در محل ديگرى به جزء مؤسسات وابسته به دانشگاه اشتغال داشته باشند. پروانه تأسيس و پروانه بهره‏بردارى براى اين افراد پس از از استخدام فقط جهت بخشهاى دانشگاهى (كلينيك‏هاى ويژه و بيمارستانها) صادر مى‏شود. تبصره - پروانه تأسيس و پروانه بهره‏بردارى در بخش غير دولتى براى افراد موضوع اين ماده پس از بازنشستگى از خدمات دولتى صادر خواهد شد. در صورت قطع ارتباط استخدامى بهردليل و قبل از بازنشستگى اين گونه افراد با دانشگاه پروانه صادر موضوع ماده فوق لغو و پروانه تأسيس آزمايشگاه طبق ضوابط مربوطه براى آنان صادر مى‏شود.

ماده 12 (از آيين نامه ها)
   

انتقال پروانه تأسيس به غيرتوسط موسس بودن موافقت كميسيون قانونى ممنوع است. براى افرادى كه يكبار پروانه تاسيس گرفته و به هر علتى به شخص يا اشخاص واجد شرايط ديگرى واگذر كرده‏اند مجدداً پروانه تاسيس صادر نخواهد شد. ولى با رعايت ساير مقررات مى‏تواند از پروانه‏هاى تاسيس صادر شده استفاده كند.

ماده 13 (از آيين نامه ها)
   

انتقال آزمايشگاه از يك محل به محل ديگر منوط به رعايت شرايط قانونى و مقررات مندرج در اين آيين‏نامه و موافقت دانشگاه مربوط است.

ماده 14 (از آيين نامه ها)
   

آزمايشگاههاى بيمارستانهاى خصوصى (پروانه تأسيس براساس موضوع تبصره 2 ماده 4 آئين‏نامه نحوه تأسيس و بهره‏بردارى بيمارستانها صادر خواهد شد) بايد در محل ساختمان بيمارستان داير گردند نصب تابلوى جداگانه به عنوان آزمايشگاه در محوطه خارج از بيمارستان ممنوع است. فقط مى‏توان نام آزمايشگاه، نام مسئول فنى و تخصص مربوطه را در تابلوى راهنماى بيمارستان قيد نمود. ضمناً زمان فعاليت اينگونه آزمايشگاهها 24 ساعته خواهد بود.

ماده 15 (از آيين نامه ها)
   

تعطيل موقت آزمايشگاه با موافقت دانشگاه مربوط حداكثر تا شش ماه مجاز است. مگر در مورد ماموريتهاى ادارى، آموزشى و بيمارى كه مورد قبول دانشگاه مربوطه قرار گيرد. در صورت عدم رعايت اين موضوع دانشگاه‏هاى ذيربط مى‏توانند با توجه به نياز منطقه در محدوده آن آزمايشگاه به فرد ديگرى طبق ضوابط و با اعلام نظر نهايى كميسيون قانونى آزمايشگاهها اجازه تاسيس آزمايشگاه ديگرى بدهند. تبصره - در صورتيكه بدون اطلاع قبلى دانشگاه اقدام به تعطيلى آزمايشگاه بيش از سه ماه گردد، دانشگاه ذيربط مى‏تواند با توجه به نياز منطقه در محدوده آن آزمايشگاه به فرد ديگرى طبق ضوابط اجازه تاسيس آزمايشگاه جديد بدهد.

فصل چهارم (از آيين نامه ها)
   

شرح وظايف مؤسس يا مؤسسين

ماده 16 (از آيين نامه ها)
   

وظايف موسس يا موسسين عبارتند از: الف) راه‏اندازى آزمايشگاه و كسب پروانه بهره‏بردارى حداكثر ظرف مدت 1 سال پس از صدور پروانه تأسيس توسط كميسيون قانونى وزارت. ب) معرفى مسئول يا مسئولين فنى جوياى كار به دانشگاه‏هاى علوم پزشكى براى هر نوبت كارى. ج) پاسخگوئى در برابر مراجع قانونى در همه موارد بجز موارديكه به عهده مسئول فنى مى‏باشد. د) انتخاب و معرفى نيروى انسانى لازم واجد شرايط طبق نظر مسئول فنى از بين افراد جوياى كار مورد تائيد دانشگاه. ه’) نظارت بر حفط شئون اخلاق پزشكى و اجراى مقررات مربوطه. و) كنترل و نظارت بر اجراى ضوابط، مقررات و تعرفه‏هاى مصوب وزارت جهت تضمين حسن انجام امور آزمايشگاه. ز) همكارى و ايجاد تسهيلات لازم براى بازرسى نمايندگان وزارت در هر زمان. ح) رعايت كليه قوانين و مقررات و مفاد اين آئين‏نامه در خصوص نحوه بكارگيرى افراد و پرداخت دستمزد آنان. ط) در صورت تخلف مسئول فنى از وظايف قانونى، گزارش موضوع تخلف و دلائل آن به معاونت درمان دانشگاه و درخواست موافقت با تغيير وى. ى) برنامه‏ريزى و سازماندهى لازم جهت جلب رضايت مراجعين و رعايت منشور حقوقى بيماران. ك) نظارت برحسن اجراى استانداردهاى مربوط به تابلو و سرنسخه‏هاى مركز و پزشكان و رعايت آنها. ل) كنترل وضعيت ساختمان، تجهيزات، تأسيسات و ايمنى آزمايشگاه و تأمين تجهيزات عمومى و ملزومات مورد نياز براساس استانداردهاى مربوط. م) در صورت تخطى از وظايف محوله، مراتب با گزارش دانشگاه‏هاى علوم پزشكى در كميسيون مطرح و در خصوص صلاحيت موسس تصميم‏گيرى خواهد شد.

فصل پنجم (از آيين نامه ها)
   

ضوابط ساختمان آزمايشگاه

ماده 17 (از آيين نامه ها)
   

ساختمان آزمايشگاه بايد داراى كليه ضوابط مربوط به شرايط فيزيكى آزمايشگاه كه توسط دفتر فنى وزارت تعيين مى‏شود، باشد. در صورتى اجازه بهره‏بردارى صادر مى‏شود كه بازرسين دانشگاه‏هاى علوم پزشكى اين شرايط را احراز نمايند.

فصل ششم (از آيين نامه ها)
   

ضوابط نيروهاى فنى آزمايشگاه

ماده 18 (از آيين نامه ها)
   

افراديكه در آزمايشگاه به كار فنى مشغول مى‏شوند به شرح ذيل هستند: الف - مسئول فنى آزمايشگاه (مطابق ضوابط اين آئين‏نامه). ب - دكتراى حرفه‏اى علوم آزمايشگاهى، دكتراى تخصصى تكه رشته‏اى و تخصص علوم آزمايشگاهى و دكتراى تخصصى آسيب‏شناسى بالينى. ج - كارشناس ارشد بالينى در يكى از رشته‏هاى علوم آزمايشگاهى د - كارشناس آزمايشگاه (ليسانس علوم آزمايشگاهى). ه - كاردان آزمايشگاه (فوق ديپلم علوم آزمايشگاهى). تبصره - شاغلان فنى آزمايشگاه (به غير از مسئولان فنى) نبايستى از 4 نفر كمتر باشند. در آزمايشگاه‏هايى كه روزانه بيش از 50 بيمار پذيرش مى‏كنند به ازاء هر 10 بيمار اضافى يك نفر به پرسنل فنى آزمايشگاه اضافه خواهد شد.

ماده 19 (از آيين نامه ها)
   

مسئول فنى بايد داراى يكى از مدارك زير باشد: - دكتراى تخصصى آسيب‏شناسى بالينى جهت آزمايشگاه تشخيص طبى و تشريحى - دكتراى تخصصى آسيب‏شناسى تشريحى جهت آزمايشگاه تشخيص طبى و تشريحى - دكتراى تخصصى علوم ازميگشاهى جهت ازمايگشاه تشخيص طب بالينى - دكتراى حرفه‏اى علوم آزمايشگاهى جهت آزمايشگاه تشخيص طبى بالينى - دكتراى تخصصى تك رشته‏اى علوم آزمايشگاهى جهت آزمايشگاه تشخيص طبى بالينى تبصره 1- پروانه مسئوليت فنى آزمايشگاهى براى متخصصين تكه رشته‏اى فقط در همان رشته خاص صادر مى‏شود. در صورتيكه موسس يا موسسان آزمايشگاه بخواهند در ساير رشته‏ها فعاليت داشته باشند لازم است بغير از خود براى ساير رشته‏هاى تخصصى باقيمانده (بيوشيمى، پاتولوژى، ميكروبيولوژى، ايمن‏شناسى) مسئول و يا از ساير مسئولين فنى واجد شرايط جهت تصدى امر فنى معرفى نمايند. تبصره 2- حضور متخصصين تكه رشته‏اى بشرح تبصره فوق‏الذكر بصورت همزمان در ساعات فعاليت فنى آزمايشگاه الزامى است.

ماده 20 (از آيين نامه ها)
   

مسئول يا مسئولان فنى كه توسط موسس يا موسسان براى هر نوبت كارى (صبح و عصر) به دانشگاه‏هاى علوم پزشكى معرفى مى‏شوند پس از احراز صلاحيت و صدور پروانه مسئوليت فنى براى آنان مى‏توانند كار خود را شروع نمايند. تبصره 1- با توجه به ضرورت حضور و نظارت مستمر مسئول فنى در آزمايشگاه كليه متخصصين واجد شرايط مجاز به اشتغال در زمان قبول مسئوليت فنى خود در محل ديگرى مجاز به فعاليت نيستند. مجوز فعاليت هزمان نيز صادر نمى‏گردد. تبصره 2- موسس يا موسان به شرط دارا بودن شرايط مسئول فنى مى‏توانند به عنوان مسئول فنى پس از صدور مجوز لازم عمل نمايند. هر فرد مى‏تواند بعنوان مسئول فنى حداكثر دو نوبت كارى در شبانه روز فعاليت نمايد.

ماده 21 (از آيين نامه ها)
   

مسئولان فنى مكلف به رعايت شرايطى هستند كه توسط وزارت تعين شده و يا در آينده ابلاغ مى‏گردد.

ماده 22 (از آيين نامه ها)
   

هر مسئول فنى مى‏تواند مسئوليت فنى يك آزمايشگاه (اعم از دولتى يا غيردولتى) را حداكثر در دو نوبت كارى بعهده گيرد.

فصل هفتم (از آيين نامه ها)
   

شرح وظايف مسئول يا مسئولين فنى

ماده 23 (از آيين نامه ها)
   

مسئول فنى آزمايشگاه به كسى گفته مى‏شود كه ضمن داشتن تخصص مربوطه، پروانه مسئوليت فنى برابر قوانين و مقررات بنام او صادر شده باشد. دخالت وى در امور آزمايشگاه براساس مفاد مندرج در پروانه مسئوليت فنى و دستورالعملهاى مندرج در اين آئين‏نامه مى‏باشد. تبصره - احراز صلاحيت مسئول يا مسئولين فنى آزمايشگاه‏ها براساس شرايط مندرج در اين آئين‏نامه به عهده دانشگاه‏هاى علوم پزشكى مى‏باشد.

ماده 24 (از آيين نامه ها)
   

وظايف مسئول فنى آزمايشگاه عبارت است از:
الف) حضور فعال در نوبت كارى تعيين شده و سرپرستى كليه امور تخصصى.
ب) مسئول تأمين رضايت مراجعيت، كيفيت و صحت آزمايشگاه‏هاى انجام شده و ثبت و انتقال اطلاعات مربوط به مراقبت از بيماريها براساس مقررات وزارت مى‏باشد.
ج) كنترل و مراقبت وضعيت بهداشتى، تجهيزات و لوازم آزمايشگاهى، مواد شيميائى، معرفها و تطبيق همه اين موارد با استانداردهاى اعلام شده از طرف وزارت و دانشگاه.
د) ايجاد هماهنگى لازم بنى واحدها و بخشهاى مختلف.
ه’) كنترل عملكرد كيفى كاركنان فنى.
و) ممانعت از تحميل هزينه‏ها و خدمات غير ضرورى به بيماران.
ز) پاسخگويى به شكايات در مورد امور تخصصى و علمى آزمايشگاه و مراحع ذيربط نظير وزارت، نظام پزشكى و مراجع قضائى و غيره. ح) جلوگيرى از اعمال پزشكى غيرمجاز.
ط) جمع‏آورى اطلاعات و آمار در مورد ارائه كمى و كيفى خدمات و ارسال گزارشهاى مربوط به مراجع ذيربط برحسب ضرورت.
ى) رعايت كامل دستورالعمل‏ها و ضوابط تعيين شده توسط وزارت.
ك) نظارت بر پذيرش بيماران و ارائه خدمات اوليه در صورت فوريتهاى پزشكى برحسب نظر پزشك معالج در اسراع وقت.
ل) نظارت بر اجراى دقيق برنامه كنترل كيفى خدمات.
م) امضاء برگه آزمايش با در نظر گرفتن كليه شرايط علمى و فنى.

ماده 25 (از آيين نامه ها)
   

حضور مسئول فنى در آزمايشگاه در هر دو نوبت كارى ضرورى است. در صورتيكه به هر علت مسئول فنى در مدت محدود نتواند شخصاً در ساعات مقرر در آزمايشگاه حضور داشته باشد، بايد به اطلاع و موافقت دانشگاه فردى واجد شرايط و صلاحيت را به صورت موقت به عنوان قائم مقام يا مسئول فنى جايگزين، تعيين نمايد. ولى بهرحال اقدامات مسئول فنى جانشين، رافع مسئوليت مسئول فنى صاحب پروانه نخواهد بود.

ماده 26 (از آيين نامه ها)
   

مسدول فنى مى‏تواند در سال 2 ماه متوالى فردى واجد شرايط را به عنوان جانشين خود به عنوان مسئول فنى موقت به دانشگاه مربوطه معرفى نمايد. در صورت موافقت معاونت درمان دانشگاه اين مدت تا 6 ماه قابل تمديد است. در موارد ذيل اين مدت مى‏تواند به بيش از 6 ماه افزايش يابد: - مأوموريتهاى آموزشى، فرصتهاى مطالعاتى و ادارى كه به تأئيد وزارت رسيده باشد. - بيمارى مسئول فنى كه وى را مجبور به ترك شهر و يا شهرستان محل كار خود براى مدت بيش از زمان ذكر شده نمايد (با تأئيد دانشگاه ذيربط) تبصره 1- در صورتيكه مسئول فنى آزمايشگاه كسى را معرفى نمايد، موسس بايد فرد واجد شرايط ديگرى را به عنوان مسئول فنى به دانشگاه مربوطه معرفى نمايد. در طول اين مدت جانشين مسئول فنى عهده‏دار كليه وظايف مربوطه خواهد بود. تبصره 2- در صورتيكه غيبت مسئول فنى بيش از 6 ماه بطول انجامد كميسيون قانونى مى‏تواند به پيشنهاد موسس و تأييد دانشگاههاى علوم پزشكى پروانه دائم براى مسئول فنى جانشين يا شخص ديگرى صادر نمايد.

ماده 27 (از آيين نامه ها)
   

متخصصينى كه توسط مسئول فنى آزمايشگاه بعنوان همكار نيمه وقت و يا تمام وقت معرفى مى‏كردند پس از كسب مجوز مربوط ذكر نام آنها روى تابلو و اوراق تا پايان ادامه همكارى بلامانع است. اين افراد نيز موظف نيز به حضور در آزمايشگاه در ساعت مقرر بوده ولى برگه‏هاى آزمايش فقط با امضاى مسئول فنى معتبر مى‏باشند.

ماده 28 (از آيين نامه ها)
   

احكام مسئول فنى موقت آزمايشگاه توسط اداره امور آزمايشگاههاى دانشگاهها براساس ضوابط و شرايط فوق‏الذكر صادر خواهد شد.

فصل هشتم (از آيين نامه ها)
   

شرايط و ضوابط عمومى نحوه كار در آزمايشگاه تشخيص طبى

ماده 29 (از آيين نامه ها)
   

ضوابط عمومى آزمايشگاه‏هاى تشخيص طبى به شرح ذيل مى‏باشند: الف) نام موسسه، آدرس، تلفن، ساعت كار، نام مسئول فنى و شماره نظام پزشكى بايد روى برگه‏هاى آزمايشگاه درج شود. ب) آزمايشگاه موظف به داشتن دفتر كل و گزارش رايانه‏اى بيماران جهت ثبت مشخصات كامل آنها، نام پزشك درخواست كننده، نوع آزمايشهاى درخواستى، هزينه‏هاى دريافتى، شماره سريال قبض، نوع بيمه، تاريخ و ... مى‏باشد. ج) كليه دفاتر آزمايش بايد حداقل به مدت سه سال در بايگانى آزمايشگاه نگهدارى شود. هر يك از بخشهاى آزمايشگاه بايد دفتر جداگانه‏اى جهت ثبت نتايج آزمايش بيماران داشته باشد. د) آزمايگشاهها موظفند با رعايت اصل امانتدارى نسبت به گزارش مواردى از بيماريهايى كه ليست آن توسط وزارت يا دانشگاهها تعيين مى‏گردد، به مراجع قانونى ذيربط اقدام نمايند. ه’) آزمايشگاه موظف به صدور قبض رسيد در مقابل دريافت وجه از بيماران بوده و رونوشت آنرا بايد به مدت شش ماه نگهدارى نمايد. و) استفاده از هر گونه نام و عناوين روى تابلو و برگه‏هاى آزمايشگاه به غير از آنچه در پروانه قيد شده ممنوع است. ز) نمونه‏بردارى در آزمايشگاه بايد طبق ضوابط علمى صورت گيرد و مفاد آئين‏نامه انطباق امور ادارى و فنى موسسات پزشكى با موازين شرع مقدس دقيقاً رعايت شوند. ح) آزمايشگاه موظف است به تناسب امكانات علمى و فنى خود آزمايش بپذيرد. ط) تعداد آزمايشگاه‏هاى مورد نياز در هر شهر و فاصله آنها از همديگر براساس جمعيت، وسعت پراكندگى جمعيت و ساير موارد كه توسط وزارت تعريف شده است، توسط گروه كارشناسى متشكل از نمايندگان اداره امور آزمايشگاههاى دانشگاهها، نظام پزشكى شهرستانها و با هماهنگى و تأييد اداره كل امور آزمايشگاههاى وزارت تعيين و اعلام مى‏گردد. تبصره - آزمايشگاههاى بيمارستانى از اين قاعده مستنثى هستند. ى) پذيرش بيمار بايد براساس ظرفيت آزمايشگاه انجام گيرد و هيچگونه تفاوتى بين بيماران بيمه شد و آزاد وجود نداشته باشد. پذيرش فقط برمبناى حق تقدم ورود مراجعين صورت مى‏گيرد مگر در مورد بيماران اورژانسى. تبصره - تجهيزات، فضا (پذيرش، نمونه‏بردارى، فضاى آزمايشى و ...) و نيروى انسانى (با در نظر گرفتن حداقل‏هاى منظور شده در تبصره ماده 18) مورد نياز نسبت به تعداد بيماران پذيرش شده توسط كميسيون قانونى مشخص و به دانشگاه‏هاى علوم پزشكى ابلاغ خواهد شد. ك) هر آزمايشگاه موظف است نرخ تعرفه خدمات آزمايشگاهى را در مكانى مناسب كه در معرض ديد همگان باشد نصب نمايد. ل) اجراى كنترل كيفى خدمات (داخلى و خارجى) براى آزمايشگاههاى كشور جزو وظايف اوليه آنها محسوب مى‏گردد. لذا در اجراى اين هدف آزمايشگاهها موظف به اجراى برنامه كنترل كيفى و نيز اعمال شرايط و ضوابط تعيين شده در طرح استانداردسازى آزمايشگاههاى تشخيص طبى مى‏باشند.

فصل نهم- شرايط و ضوابط عمومى نحوه كار در آزمايشگاههاى آسيب‏شناسى تشريحى (هيستوپاتولوژى) (از آيين نامه ها)
   

الف - كليه نسوج برداشته و مايعات خارج شده از بدن بيماران بايد براى آزمايش‏هاى هيستوپاتولوژى و سيتولوژى به آزمايشگاههاى مجاز براى انجام اينگونه آزمايش‏ها ارسال گردد.
ب - آزمايشگاه آسيب‏شناسى تشريحى بايد جهت آزمايش نمونه ارسالى، اطلاعات لازم شامل درخواست پزشك معالج، نام و نام خانوادگى بيمار، نام پدر، سن، جنس، محل برداشت نمونه و تاريخ برداشت آن - اطلاعات اساسى از شكايات و علائم بالينى و آزمايشگاهى، مشاهدات حين بيوپسى و يا عمل جراحى و تشخيص يا تشخيص‏هاى افتراقى را اخذ و سپس به آزمايش اقدام نمايد. در مورد نمونه‏هاى مربوط به دستگاه توليد مثل بانوان بايد وضع زنانگى، تاريخ آخرين قاعدگى و قاعدگى ما قبل و استفاده از هورمونها نيز ذكر شود.
ج - مشخصات بيمار، نام و نام‏خانوادگى، نام پزشك معالج و محل برداشت نمونه بايد روى ظرف حاوى نمونه بطور جداگانه و با مسئوليت پزشك معالج نوشته شود و با برگه درخواست آزمايش تطبيق نمايد.

فصل دهم (از آيين نامه ها)
   

شرايط ويژه آزمايشگاههاى آسيب‏شناسى تشريحى و ياخته‏شناسى (سيتولوژى): الف) مسئول فنى اين آزمايشگاهها بايد داراى درجه دكترا در پزشكى و درجه تخصصى در پاتولوژى تشريحى باشد. ب) جواب پاتولوژى و سيتولوژى بايد حداقل در دو نسخه گزارش شود و نسخه اصلى به بيمار تحويل و يا براى پزشك معالج ارسال گردد. نسخه دوم بايد در بايگانى آزمايشگاه نگهدارى شود. ج) كليه بلوكها بايد تا پنج سال در بايگانى آزمايشگاه نگهدارى شود. د) كليه لامهاى پاتولوژى بايد حداقل بمدت 10 سال در آزمايشگاهها نهگدارى شوند. ه) كليه لامهاى سيتولوژى بايد حداقل به مدت 6 ماه در آزمايشگاه نگهدارى شوند و موارد مثبت يا مشكوك بايد تا يكسال در آزمايشگاه نگهدارى شوند. كپى نتايج گزارش همراه با درخواست آزمايشات پاتولوژى بايد حداقل 2 سال نگهدارى شود. ز) كليه نمونه‏ها بايد با شماره‏اى مشخص شوند و در دفتر انديكس، روى نمونه، روى لامها، روى بلوكها و در برگه گزارش اين شماره منعكس شود. ح) نام، نام خانوادگى، نام پدر، سن و جنس بيمار و نام پزشك معالج و نيز تاريخ صدور جواب، محل برداشت، نوع بافت مورد آزمايش بايد در دو برگه گزارش ذكر شود. تبصره - مسئوليت تغيير اين اطلاعات به عهده پزشك معالج است. ط) نوع فيكساتوز مصرف شده بايد ذكر شود. ى) شرح ماكروسكوپى در گزارش لازم است و بايد مشخص شود كه تمام بافت يا قسمتى از آن مورد بررسى قرار گرفته است ضمناً در شرح ميكروسكوپيك بايد به خوبى تعريف ....، سلول، هسته و ... مكتوب گردد. ك) تشخيص نهايى بايد بطور مشخص در گزارش منعكس گردد. ل) ذكر نام پاتولوژيست همراه با امضاى وى در گزارش الزامى است. م) در صورتى كه پزشك معالج مايل به اخذ نظر مشورتى ديگرى باشد به درخواست كتبى، آزمايشگاه موظف است لامهاى مورد نظر و يا در صورت لزوم بلوكها را در اختيار پزشك معالج قرار دهد. آزمايشگاه مورد مشورت بايد لامهاى موردنظر را شماره‏گذارى و همانند نمونه‏هاى ديگر گزارش و نگهدارى نمايد. ولى بلوكها بايد حتماً به آزمايشگاه اول برگشت داده شوند. در صورتى كه به علل تكنيكى تنها در يك لام ضايعه ديده مى‏شود لام مذكور پس از مشاوره به آزمايشگاه اوليه عودت داده مى‏شود. گاهى بولك‏هاى پاتولوژى بايد به محل ديگرى بارى بررسى‏هاى بيولوژى مولكولى ارسال شود و آنجا مكلف

فصل يازدهم (از آيين نامه ها)
   

تخلفات

ماده 30 (از آيين نامه ها)
   

موسسان، مسئول يا مسئولان فنى آزمايشگاه موظفند الزامات موضوع اين آيين‏نامه و دستورالعملهاى ابلاغ شده توسط وزارت را رعايت نموده و نواقص اعلام شده را در مدت زمان تعيين شده برطرف سازند. در صوت تخلف به ترتيب زير اقدام خواهد شد: الف) بار اول تذكر شفاهى توسط وزارت يا دانشگاه ذيربط پس از گزارش كتبى بازرسين و درج موضوع در صورت جلسه بازرسين محل. ب) بار دوم اخطار كتبى توسط وزارت يا دانشگاه و درج موضوع در پرونده و انعكاس موضوع به سازمانهاى بيمه‏گر و سازمان نظام پزشكى كشور. ج) در صورت تكرار تخلفات و عدم توجه به تذكرات قبلى اعم از كميسيون ماده 20 و سازمان نظام پزشكى شفاهى و كتبى چنانچه اعمال انجام شده در قالب قانون تعزيرات حكومتى (امور بهداشتى درمانى) باشد موضوع به كميسيون ماده 11 قانون ياد شده و در ساير موارد به محاكم عمومى احاله خواهد شد. تبصره - تصميمات نهايى كميسيون مذكور و آراء صادره از سوى مراجع قضايى اعم از تعطيلى موقت، دائم، ابطال پروانه و ... در كميسيون قانونى بررسى و جهت اجرا به واحدهاى ذيربط ارجاع مى‏گردد.

ماده 31 (از آيين نامه ها)
   

اين آئين‏نامه در يازده فصل، 30 ماده و 21 تبصره به استناد قانون مربوط به مقررات امور پزشكى و دارويى مواد خوراكى و آشاميدنى مصوب 29/3/1334 (با اصلاحات بعدى) و قانون تشكيل و وظايف وزارت مصوب سال 1367 در تاريخ 25/4/84 به تصويب رسيد و رعايت آن براى تأسيس و تمديد پروانه فعاليت الزامى مى‏باشد. كليه آئين‏نامه‏ها و دستورالعملها و بخشنامه‏هاى مغاير از تاريخ تصويب اين آئين‏نامه لغو مى‏گردد. /ش دكتر مسعود پزشكيان وزير

آئین نامه تاسیس آزمایشگاه تشخیص طبی،آئین نامه تاسیس آزمایشگاه،آئین نامه تاسیس اداره آزمایشگاه تشخیص طبی،تاسیس آزمایشگاه،اخذ مجوز آزمایشگاه تشخیص طبی،اخذ پروانه آزمایشگاه تشخیص طبی،اخذ مجوز آزمایشگاه،اخذ پزوانه آزمایشگاه،اداره آزمایشگاه تشخیص طبی،
.